Ses Sistemleri

Ses Sistemleri

16 Şubat 2018 Ana Sayfa 0

Ses Sistemleri Açıklamaları

Ses, akustik bir dalganın oluşturduğu işitme duyumudur. Ses sistemlerinin
kullanılmasındaki amaç bu dalgalanmaların temiz, kaliteli, anlaşılır ve uygun seviyede
karşımızdaki insanlara duyurmaktır.
Eğlence hizmetlerinde ses sistemleri çok önem taşır. Çünkü programların sunulması,
müziklerin yayınlanması; gösteriler, şovlar ve ses sistemleri aracılığı ile verilmektedir. Ses
sistemindeki bir aksama, programın iletilmesini imkânsız hâle getirir.

  • Eğlence hizmetlerinde ses ve ışık birlikte yürütülür. Ses ve ışık personeli tesisin
    büyüklüğü, eğlence hizmetleri bölümünün etkinlik alanlarına göre değişmekle birlikte
    genellikle üç kişiden oluşmaktadır.
  • Ses ve ışık şefi: Tesisteki her türlü ses ve ışık sistemlerinden sorumludur.
    Konusunda uzman, teknik bilgisi çok iyi, sistemin aksamadan çalışmasını
    sağlayan ve organize eden kişidir. Eğlence hizmetleri bölümü müdürüne karşı
    sorumludur. Teknik anlamda yabancı dili olmalıdır.
  • DJ: Diskotekte, amfi tiyatroda ve özel organizasyonlarda programa uygun
    müzik çalan kişidir. Ses sistemlerini kullanan, müzik bilgisi iyi olan bu eleman
    müzik piyasasında yeni çıkan plak, kaset ve CD’leri de takip etmelidir.
  • Işık operatörü: İşletmedeki her türlü ışık sistemini kuran ve kullanan,
    konusunda uzman teknik elemandır.

Aşağıdaki şemada görüldüğü gibi ses veya müziğin kaynağından çıkıp dinleyiciye ulaşması birkaç farklı cihazdan geçmesiyle mümkün olmaktadır. Bu cihazların her birinin farklı görevleri var. Her biri sese, müziğe farklı destek ve kalite vermektedir.
CD PLAYER
DVD
MD
MİKROFON

MİKSER

EQ (EQUALİZER)

LİMİTER

AMPLİFİKATÖR (AMFİ)

HOPARLÖR

Mikrofon ve Çeşitleri

İnsan veya enstrüman (müzik aletleri) seslerini yükseltmek için kullanılır. Bütün animasyon aktivitelerinde kullanılan bir ses cihazıdır. Genellikle üç çeşit mikrofon vardır. Bunlar;

  • Masa üstü mikrofonlar: Sabit olup daha çok masada konuşma yapan kişilerce kullanılır. Konferanslar, panellerde konuşmacıların rahatça kullanabileceği mesafede konulmalıdır. Kablolu ve telsiz olan çeşitleri bulunmaktadır. Mikserdeki adı Fontom Pover’dır. 48 volta duyarlıdır. Mikserin 48 voltunu açmak gerekiyor.
  • Yaka mikrofonu: Yakaya veya kafaya takılabilen kablosuz mikrofondur. Hassas alıcı özelliğinden dolayı çok uzun mesafede de yayın alabilir. Kullanımı son derece rahattır. Özellikle konser veren sanatçılar, aktif şekilde sahnede dolaşan spikerler, aerobik yaptıran animatörler kullanmaktadır. UHF (uzun dalga) olanı tercih edilmelidir. Çünkü uzun dalga ses sinyalinin herhangi bir yere çarpması durumunda geriye doğru yansımıyor. O engeli aşıp geçiyor. Kullanım kolaylığı sağladığı için tercih edilebilir.
  • El tipi mikrofon: Özellikle sahne için tavsiye edilir. Hoparlör ile mikrofonun birbirine uzak olduğu yerlerde, yüksek ses alabilme amacıyla kullanılır. Anons mikrofonu olarak da kullanılır. Kablolu ve telsiz olan çeşitleri bulunmaktadır.

Mikser (Mixer)

Müziğin olduğu her yerde kullanılır. Mikser, gelen sesleri karıştırarak EQ’ ya (Equalizer) –ekolayzır diye okunur- gönderir. Çok farklı özelliğe sahip ve farklı marka mikserler bulunmaktadır. Mikserin özelliğine göre giriş ve çıkış kanalları bulunmaktadır. Her girişin bas, tiz ses seviyesi (volüm) girişleri ve çıkışları mevcuttur. Miksere stereo, mono sinyaller girer ve istenilen özellikte çıkışı sağlanır. Ayrıca mikrofon girişleri mevcuttur. Kulaklık çıkışı ile de mikserdeki stereo çıkış dinlenebilir. Mikserlerde AUX çıkışları vardır. Bu çıkışlar monitörlere amfi çıkışı ile sinyal verir.
Monitör: Her enstrüman çalan sanatçının önünde duran ve sanatçının çaldığı enstrümanı daha rahat duyabilmesini sağlayan hoparlördür. Sanatçıya en az 75 cm mesafede durur.

EQ (Equalizer)

Equalizer genellikle “EQ” sembolü ile gösterilir. EQ seslerin tonlarını ayarlamak için kullanılır. Mikserden gelen stereo ve mono sinyallerin frekanslarını yükseltilmesini veya düşürülmesini sağlar. Çok farklı özellikleri olan EQ’lar bulunmaktadır. Ayrıca piyasada çok çeşitli markalar da vardır.
Çalışma sistemi olarak iki çeşit EQ vardır: Grafik ve parametrik. Grafik istenilen frekansı azaltıp çoğaltır. Parametrik ise frekansları katlayarak tarar.

Limiter

Limiter hoparlörleri yüksek ses düzeylerinin vereceği hasarlardan korumak için kullanılır. Ses limitleyicisi anlamına gelir. Bazı durumlarda yüksek ses desibelinin zararlı olduğu durumlarda da limiter kullanılır. Limiterin üstünde ses seviyesi ayarları yapan tuşlar vardır. Limitere gelen sinyal istenilen ayarların üstünde geldiğinde ayarlanan zaman biriminde limitleme görevini yapar.

Amplifier (Amplifikatör)

Limiter veya mikserden gelen sesi kuvvetlendirerek hoparlöre verir. Amplifikatör sesin temiz ve gerçekçi çıkmasını sağlar. Amplifikatör stüdyo ortamlarında, Amfi tiyatro da, taşınabilir DJ sistemlerinde, sanatçı turnelerinde kullanılmaktadır. Amplifikatör’de bulunan değişken hızlı fanlar cihazı soğutur. Hava akışı önden arka panele doğru gerçekleşir.Amplifikatör kasasının ön, arka ve üst kısmı herhangi bir malzeme ile kapatılmamalıdır. Özel ekipman dolabına monte edildi ise aralarında havalandırma için boşluk bırakılmalıdır.Etkin bir soğutma için sağlıklı hava akışı sağlanmalıdır. Dolap içine monte edildiği durumlarda kabloların fanlara engel olmadığının kontrol edilmesi gerekir.

Hoparlör ve Çeşitleri

  • Amplifikatörden gelen seslerin tümünün tek bir yerden dışarıya verilmesini sağlayan ses cihazıdır. Çok farklı çeşitleri bulunmaktadır. Genel olarak hoparlörlerin çeşitleri şunlardır:
    Kabin hoparlör: Kapalı alanlarda müzik ağırlıklı, anons ve çağrı amaçlı olarak kullanılabilir. Duvara monte edilebilir. Özellikle fon müziklerinin verilmesinde çok ideal bir hoparlördür.
  • Projektör hoparlör: Çift yönlü olarak ses verir. Estetik bir görünümü vardır. Müzik ya da konuşmaya uygun bir cihazdır. Duvara, direklere monte edilebilir. Hem iç hem de dış mekânlarda kullanılabilir.
  •  Küre hoparlör: Tavana asılabilen, yüksek ve geniş alanlarda anons ve müzik için ideal bir ses cihazıdır. Duvara da monte edilebilir. Kapalı alanlarda kullanılır.
  • Sütun hoparlör: Kapalı alanlardaki tüm ihtiyaçları giderebilecek şekilde tasarlanmıştır. Arka bağlantı ayakları ile dört ayrı yöne hareket edebilir.
  • Tavan hoparlör: Asma tavanlarda kullanılabilir. Tavana ayrı bir montaj aparatıyla tutturulur. Çağrı, anons ve fon müziği amaçlarına uygun olarak kapalı ortamlarda kullanılır.
  • Haricî hoparlör: Özellikle araç üstü ve açık alanlarda müzik ve seslendirmelerde çok verimli bir ses cihazıdır. Kötü hava koşullarında bile verimli çalışır.
  • Aktif hoparlör: Arka yüzünde CD çalar, mikrofon girişi bulunan ve taşınabilir ses kabinidir. Amfisi içinde yer almakta ve mikserden gelen sinyal kablosu bağlanarak çalışır. Şarjlı olduğu için bir elektrik prizine takmaya gerek yoktur. Özellikle sabit aktivite alanları dışındaki alanlarda kullanır. Örneğin plaj partilerinde, plaj voleybolunda kullanılmaktadır

 

Ses Sistemlerinin Kullanımında Dikkat Edilecek İlkeler

  • Ses sistemleri elektrikle çalışan araçlardır. Kullanırken dikkatli olmak gerekir. Elektrikle ilgili güç ünitesinin bozulması, cihazlara sıvının dökülmesi, yağmurda durması, fanın bozulması araçlara zarar verebilir. Hatta çalışamaz duruma getirebilir. Ses sistemlerini kullanırken mutlaka uyarıları dikkate almak gerekir. Önemli güvenlik bilgileri şunlardır:
    Cihazı çalıştırmadan önce kullanma kılavuzunu okuyunuz.
  • Cihaz üzerindeki uyarıları dikkate alınız.
  • Cihazla ilgili aşamalı olan operasyon uyarılarını dikkate alınız.
  • Cihazları ıslak ve nemli yerlerde kullanmayınız.
  • Cihazları kuru ve temiz bir bezle temizleyiniz. Temizlemeden önce fişten çekiniz.
  • Havalandırma bölgelerini kapatmayınız. Fabrika önerilerini dikkate alınız.
  • Radyatör, ısıtıcı, fırın gibi ısı kaynaklarına yakın yerlerde kullanmayınız.
  • Elektrik sisteminin mutlaka topraklı olması güvenlik açısından son derece önemlidir. Fişlerin yenilenmesi durumunda toprak bağlantısı mutlaka yapılmalıdır.
  • Güç kablosunu taşırken ve cihazları fişten özenle çekiniz, yıpratmayınız.
  • Sadece üretici firma tarafından önerilen ekleri, aksesuarları, taşıma araçlarını, ayaklarını kullanınız.
  • Taşıma aracı kullanılacaksa cihazların ve kapaklarının zarar görmemesine dikkat edilmelidir.
  • Olumsuz hava koşullarında veya uzun süre kullanılmayacağı durumlarda cihazları fişten çekiniz.

 

UYARI: Cihazları yağmurlu havalarda ve çok nemli ortamlarda kullanmayınız, elektrik şoku meydana gelebilir ve cihazda yangın tehlikesi oluşabilir!